Οι ζωές των ανθρώπων μοιάζουν πολύ με τα βιβλία. Κάποιες ζωές είναι σαν μερικά βιβλία που περνούν αδιάφορα από τους πάγκους των βιβλιοπωλείων, πουλιούνται και αγοράζονται με το κομμάτι (μερικά με το... κιλό) όπως κάθε εμπόρευμα σε αυτό τον κόσμο και με τον καιρό ξεχνιούνται. Όταν περάσει η ημερομηνία λήξεως τους είναι σαν να μην γράφτηκαν ποτέ.
Κάποια άλλα βιβλία αφήνουν το στίγμα τους και όσο περνάει ο χρόνος, τόσο αυτά αποκτούν ενός είδους αξία που δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε χρήμα, άλλωστε δε δημιουργήθηκαν από αμετροεπείς ανθρώπους που θα θελαν να δουν την ζωή τους να... κοστολογείται και να πωλείται σαν Άρλεκιν στα περίπτερα και στα ψιλικατζίδικα.
Είναι οι ζωές ανθρώπων που όσο καλός μάστορας της συγγραφής και να είσαι είναι μάταιο να προσπαθείς να τις φυλακίσεις μέσα στις σελίδες, όταν ήδη αυτές δεν μπόρεσαν να φυλακιστούν μέσα σε αληθινά κλουβιά. Όταν η Ζωή γίνεται συνώνυμη της Αξιοπρέπειας τότε «Όταν την καίνε δε θα καίγεται, όταν την τρυπούν δε θα τρυπιέται, όταν τη μαστιγώνουν, όταν της ξεριζώνουν τα νύχια και τα μαλλιά, εκείνης η καρδιά θα τραγουδάει, η σκέψη της θα 'ναι στη νίκη, στις γενιές που θα ζήσουν ξέγνοιαστα σ’ έναν κόσμο δίχως βαρβαρότητα»
Η Ηλέκτρα Αποστόλου στις 25 Ιουλίου του 1944, στις 7:30 το πρωί συνελήφθη στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου & Ιθάκης από την ομάδα Παρθενίου της Ειδικής Ασφάλειας. Μεταφέρθηκε στο ξενοδοχείο Κρυστάλ στην οδό Ελπίδας 3, που ήταν το ανακριτήριο της Ειδικής Ασφάλειας Αθηνών, δίπλα από την έδρα της Ειδικής Ασφάλειας, Ελπίδας 5.
– Ελληνίδα!
Το στόμα δέχεται μια σιδερένια γροθιά, που την ακολουθεί δεύτερη και τρίτη.
– Πού κάθεσαι;
– Στην Ελλάδα!
– Ποιος σου 'δινε εντολές;
– Η πατρίδα!
Το νεκρό σώμα της πετάχτηκε στον δρόμο, από όπου μεταφέρθηκε στον σταθμό Α’ Βοηθειών και κατόπιν στο νεκροτομείο με την ένδειξη «άγνωστος γυνή». Εκεί έγινε η αναγνώρισή της, ως Αποστόλου Ηλέκτρα του Νικολάου, με χειρόγραφη σημείωση πάνω στο δελτίο νεκροτομίας: «Ανεγνωρίσθη υπό της σημάνσεως ένθα ήτο σεσημασμένη ως κομμουνίστρια υπ’ αριθμ. 59953. Ιατροδικαστής Πέτρος Τζαφέρης». Στα συμπεράσματα του ίδιου δελτίου αναγράφεται: «Επί του πτώματος παρατηρούνται τούτο μεν κακώσεις εκ μαστιγώσεως τούτο δε εγκαύματα εν ζωή και μετά θάνατον γενόμενα. Ο θάνατος οφείλεται κυρίως εις τας κακώσεις καθ’ όσον τα εγκαύματα εγένοντο κατά τας τελευταίας στιγμάς της θανούσης». Την επόμενη 27 Ιουλίου το πτώμα της ξαναπετάχτηκε στους δρόμους της Αθήνας.
Την Τρίτη 24 Ιουνίου, στις 12 το μεσημέρι, στο Polis Art Café (Αίθριο της Στοάς του Βιβλίου) με αφορμή τη συμπλήρωση 10 χρόνων από τον θάνατο της Διδώς Σωτηρίου (1909-2004) και 70 χρόνων από τη δολοφονία της Ηλέκτρας Αποστόλου θα γίνει παρουσίαση της επανέκδοσης του βιβλίου της Διδώς Σωτηρίου Ηλέκτρα που πρωτοκυκλοφόρησε το 1961.
Η εξαντλημένη από καιρό, μυθιστορηματική βιογραφία κυκλοφορεί τώρα, σε επετειακή έκδοση (Ηλέκτρα, Κέδρος, 2014) με πρόλογο του Νίκου Μπελογιάννη, ενώ στην παρουσίαση θα μιλήσουν η συγγραφέας Μάρω Δούκα, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης.
Η Ηλέκτρα ήταν το δεύτερο κείμενό της Διδώς, που άρχισε να γράφει αμέσως μετά την έκδοση του Οι νεκροί περιμένουν (1959), και το οποίο εκδόθηκε έναν χρόνο πριν από τα Ματωμένα χώματα (1962). Τυπώθηκε, ως εκτενές αφήγημα, στην ανθολογία αντιστασιακού διηγήματος που επιμελήθηκε ο Θέμος Κορνάρος, στον δεύτερο τόμο με τίτλο Αρματωμένη Ελλάδα (Αναγέννηση, 1961), μαζί με τη Φωτιά του Δημήτρη Χατζή, το Αγρίμι του Νικηφόρου Βρεττάκου, τον Καπνισμένο ουρανό του Κώστα Κοτζιά και τις Κλούβες του Ζήση Σκάρου. Επανεκδόθηκε αυτοτελώς από τα Ελληνικά Γράμματα 1999.
Γεννήθηκε στην Αθήνα από ευκατάστατη οικογένεια και ήταν αδελφή του στελέχους του ΚΚΕ, Λευτέρη Αποστόλου. Το 1924 γράφεται στη Γερμανική Σχολή, όπου γνωρίζει έναν Γερμανό καθηγητή, οπαδό του Μαρξισμού. Το 1927 έγινε μέλος της ΟΚΝΕ, ενώ το 1929 παντρεύεται το γιατρό Γιάννη Σιδέρη(πέθανε από πείνα στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης στην Κατούνα στα τέλη Δεκέμβρη του 1942). Το 1930 γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Το 1933 ορίζεται αναπληρώτρια διευθύντρια της εφημερίδας της ΟΚΝΕ «Νεολαία» κι ένα χρόνο μετά αναλαμβάνει τη διεύθυνση. Συμμετείχε στο Παγκόσμιο Αντιφασιστικό και Αντιπολεμικό Συνέδριο Γυναικών το οποίο έγινε το 1934 στο Παρίσι, ως επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας, ενώ το 1935 πήρε μέρος στο 6ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς Νέων (ΚΔΝ). Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου την συνέλαβε και την έκλεισε στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ όπου βασανίστηκε και όταν αποφυλακίστηκε πέρασε στην παρανομία και στάλθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου ανέλαβε γραμματέας του Γραφείου της ΟΚΝΕ Μακεδονίας – Θράκης. Το 1939, συλλαμβάνεται εκ νέου και στέλνεται στην Ανάφη. Λίγο πριν εξοριστεί στην Ανάφη, και κατά την διάρκεια της μεταγωγής της, γέννησε σε σκληρές και επικίνδυνες συνθήκες την κόρη της Αγνή. Το Σεπτέμβρη του 1942 κατάφερε να δραπετεύσει από το Τμήμα Μεταγωγών Αθηνών μαζί με την τρίχρονη κόρη της, αφού πρώτα είχε μεταχθεί σε νοσοκομείο. Θα γίνει σταδιακά υπεύθυνη της εθνικοαπελευθερωτικής αλλά και φεμινιστικής οργάνωσης Λεύτερη Νέα, ενώ αργότερα έγινε μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ και επικεφαλής της προπαγάνδας της Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας (ΚΟΑ) του ΚΚΕ.
Στις 25 Ιουλίου του 1944 συλλαμβάνεται. Την υποβάλλουν σε φρικτά βασανιστήρια και την δολοφονούν. Βασανιστές και δολοφόνοι της Ηλέκτρας Αποστόλου ήταν ο διοικητής της Ειδικής Ασφάλειας υποστράτηγος Αλέξανδρος Λάμπου, ο ανθυπασπιστής Ευσέβιος Παρθενίου και ο Μηνάς Καθρέπτης Μετά την απελευθέρωση στη δίκη των δοσιλόγων, το φθινόπωρο του 1945, οι τρεις εκτελεστές της Ηλέκτρας Αποστόλου και δεκάδων άλλων πατριωτών καταδικάστηκαν σε ισόβια, αλλά μετά από λίγα χρόνια αφέθηκαν ελεύθεροι.
Γεννήθηκε στο Αϊδίνιο της Μικράς Ασίας και ήταν η μεγαλύτερη αδελφή της Έλλης Παπά. Το 1909 η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στη Σμύρνη Μετά την καταστροφή του 1922 ήρθε στην Ελλάδα ως πρόσφυγας στον Πειραιά και κατόπιν στην Αθήνα. Εκεί σπούδασε γαλλική φιλολογία. Το 1933 παντρεύτηκε τον φωτισμένο εκπαιδευτικό Πλάτωνα Σωτηρίου. Πήρε μέρος στο συνέδριο της Κοινωνίας των Εθνών στη Γενεύη το 1935, όπου γνωρίστηκε με τη σύντροφο του Λένιν Αλεξάνδρα Κολοντάι. Από το 1936 στράφηκε επαγγελματικά προς τη δημοσιογραφία. Το 1937 πήγε να συνεχίσει τις σπουδές της στο Παρίσι (πανεπιστήμιο της Σορβόνης), όπου συνδέθηκε στενά με τους Αντρέ Μαλρώ και Αντρέ Ζίντ. Εργάστηκε σε διάφορα έντυπα, ενώ ήταν ανταποκρίτρια του περιοδικού Νέος Κόσμος της Γυναίκας στο Παρίσι.
Κατά την διάρκεια της κατοχής (1941-1944) έλαβε ενεργό μέλος στην Εθνική Αντίσταση μαζί με την αδελφή της και σύντροφο του Νίκου Μπελογιάννη Έλλη Παππά, την Μέλπω Αξιώτη, την Έλλη Αλεξίου, την Ηλέκτρα Αποστόλου και άλλες Ελληνίδες. Το 1944 έγινε αρχισυντάκτρια της εφημερίδας Ριζοσπάστης, όπου και ασχολήθηκε με την κάλυψη και τον σχολιασμό των εξωτερικών γεγονότων. Κατείχε υπεύθυνες θέσεις στο Ρίζο της Δευτέρας, τη Γυναικεία Δράση, την Κομμουνιστική Επιθεώρηση. Το Νοέμβριο του 1945 εκπροσώπησε την Ελλάδα μαζί με τη Χρύσα Χατζηβασιλείου στο ιδρυτικό συνέδριο της Παγκόσμιας Δημοκρατικής Ομοσπονδίας Γυναικών στο Παρίσι.
Μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο, οταν διαγράφηκε από το ΚΚΕ συνεργάστηκε με το περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης και την εφημερίδα Αυγή, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Σοφία Δέλτα». Διετέλεσε επίσης αρχισυντάκτρια στο περιοδικό Γυναίκα και επιστημονική συνεργάτρια στα περιοδικά Γυναικεία Δράση και Κομμουνιστική Δράση, δημοσιεύοντας επιφυλλίδες, χρονογραφήματα και διηγήματα. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε δημοσιεύοντας κείμενά της στο περιοδικό της Αριστεράς Νέοι πρωτοπόροι, ενώ το πρώτο της μυθιστόρημα, Οι νεκροί περιμένουν, εκδόθηκε το 1959. Τα έργα της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Το μυθιστόρημά της Ματωμένα χώματα έχει ξεπεράσει σε πωλήσεις τα 400.000 αντίτυπα.
Η Εταιρία Ελλήνων Συγγραφέων, το 2001 καθιέρωσε προς τιμήν της το βραβείο Διδώ Σωτηρίου, το οποίο απονέμεται «σε ξένο ή Έλληνα συγγραφέα που με τη γραφή του αναδεικνύει την επικοινωνία των λαών και των πολιτισμών μέσα από την πολιτισμική διαφορετικότητα». Τα περισσότερα έργα της μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες, ενώ ή λογοτεχνία της διακρίνεται για τον ρεαλισμό, την απλότητα, τη δραματική αφήγηση και τον αδρό δημοτικό λόγο της.
Ο Γιώργος Σιάμινος γεννήθηκε στα Σέρβια Κοζάνης (30/7/1984). Τελείωσε τις προπτυχιακές ( Ιστορικός-φιλόλογος) και μεταπτυχιακές σπουδές (Ιστορική Δημογραφία) στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο (Κέρκυρα). Μεταξύ άλλων υπήρξε μέλος της συντακτικής ομάδας φοιτητικού περιοδικού και υπεύθυνος φοιτητικής κινηματογραφικής λέσχης
