Γεια σας!
Ονομάζομαι Κασσάνδρα Δημοπούλου (το γένος Ματάνα) πήρα το όνομα της προγιαγιάς
μου της Κασσάνδρας απ'τα Σέρβια- λεν πως η οικογένειά της καταγόταν απ'το
Βυζαντινό Κάστρο... Λεν επίσης πως είχε
θεραπευτικές ικανότητες, πως οι κατάρες της πιάναν (ευτυχώς έριχνε σπάνια) και
πως στην πραγματικότητα, την λέγαν Αλεξάνδρα.
Όταν έγινα 18 χρονών, μη γνωρίζοντας τα παραπάνω, αποφάσισα να
μετονομαστώ σε Κασσάνδρα. Δεν με λεν
έτσι κανονικά. Μαζί με το όνομα,
απέκτησα διάφορα στοιχεία του χαρακτήρα της (όλα τα καλά!) και πλέον η γιαγιά
μου (η Κλεοπάτρα!) ισχυρίζεται ότι της μοιάζω αρκετά. Εγώ λοιπόν, η τρίτη Κασσάνδρα της οικογένειας
(η δεύτερη είναι η θεία μου που απέκτησε το όνομα κληρονομικά) βγήκα λυρική
τραγουδίστρια.
Λυρική
τραγουδίστρια σημαίνει, η τραγουδίστρια της όπερας. Πώς έγινε αυτό; Δεν ξέρω.
Έγινε. Όπως γίνεται και με τους περισσότερους, όταν παν για πρώτη φορά
στην όπερα (αν καταφέρεις να τους πείσεις να παν ως το θέατρο) και φεύγουν
γοητευμένοι, έτσι κι εγώ, όταν πρωτοάκουσα όπερα και διάβασα την υπόθεση (ήταν
η όπερα του Λεονκαβάλο “Οι Παλιάτσοι”, που θα δείτε σύντομα στο Θεατράκι των
Σερβίων) τρελλάθηκα. Έπαθα υπαρξιακό
σοκ. Άφησα τα πάντα και από εκείνη την
μέρα και ως σήμερα, ακολουθώ αυτό το πράγμα.
Αρκετά όμως με μένα για τώρα.
Όπερα, “Opera” ,
τι'ναι τούτο και γιατί ασχολούμαστε κάποιοι με τόσο πάθος; Γιατί επιμένουμε ντε και καλά να ανεβάζουμε
όπερες παντού και με κάθε τρόπο; Γιατί
να θέλω να φέρω την όπερα στα Σέρβια; Θα
σας πω γιατί. Γιατί είναι ίσως το πιο
όμορφο και εκλεπτισμένο είδος... σαπουνόπερας: ναι, καλά διαβάσατε! Σαπουνόπερα, αλλά με τα πιο όμορφα κοστούμια,
τις πιο τραγικές ιστορίες, τα πιο μεγάλα και διαχρονικά σκάνδαλα, τα φοβερά
σκηνικά και φυσικά, τις εξωπραγματικά δυνατές φωνές που ακροβατούν όπως οι
ακροβάτες στο σχοινί χωρίς δίχτυ ασφαλείας.
Ενδιαφέρον δεν ακούγεται;
Εξηγώ τον
χαρακτηρισμό “σαπουνόπερα”. Ας πάρουμε
την πασίγνωστη “Λα Τραβιάτα” του Βέρντι (“La Traviata ”, Giuseppe
Verdi). Εδώ γελάν μερικοί. “Τραβιάτε με
κι ας κλαίω” ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή σχόλια (πετυχημένο μπορώ να πω!)
σχετικά με την όπερα. Για να δούμε λίγο
όμως τη σύνοψη (με δικά μου λόγια):
ΣΥΝΟΨΗ:
1η πράξη: Η Βιολέτα
είναι μια πανέμορφη συνοδός πολυτελείας που από τα 16 της ζει στο Παρίσι και
συναναστρέφεται με την υψηλή κοινωνία, έναντι γενναίας αμοιβής (κοινώς, πόρνη
πολυτελείας). Είναι δεν είναι 20 χρονών,
πάσχει ήδη από φυματίωση (δε θέλει και πολύ, εκείνη την εποχή μάστιζε, βάλε και
τον τρόπο ζωής της- φαντάζεστε...) και το'χει ρίξει στην αυτοκαταστροφή σα να
μην υπάρχει αύριο. Έλα μου όμως που ένας
(πιο νεαρός από αυτήν) φοιτητής νομικής από τζάκι, ο Αλφρέντο, την ερωτεύεται
σφόδρα και την πείθει ότι μόνο η αγάπη του θα την σώσει από όλα τα κακά – ο
Αλφρέντο ωραία τα λέει, δε λέω, αλλά είναι άφραγκος, φοιτητής είναι είπαμε-
και, μια και η Βιολέτα βαριέται γιατί τα'χει ζήσει όλα, λέει: “Μια ψυχή που'ναι
να βγει, ας βγει”, τα φτιάχνει με τον μικρό, βάζει ό,τι λεφτά έχει και δεν έχει
και νοικιάζουν μια βίλα στη Νότιο Γαλλία και... (φαντάζεστε).
2η πράξη: Η Βιολέτα
και ο Αλφρέντο περνάν τέλεια (...) και ξαφνικά όμως, αρχίζουν να σώνουν τα
λεφτά. Ξαφνικά, ενώ ο Αλφρέντο λείπει,
έρχεται ο πατέρας του και λέει στη Βιολέτα να αφήσει ήσυχο το γιο του και να
του κάνει την χάρη, γιατί έχει και μια κόρη να παντρέψει και με το σκάνδαλο που
ξέσπασε στην οικογένειά του, δεν τη θέλει κανείς! Η Βιολέτα, που κατά βάθος ξέρει ότι τα'χει φάει
τα ψωμιά της, δέχεται να αφήσει τον Αλφρέντο για χάρη της νεαρής αθώας παρθένας
που δε φταίει να μείνει στο ράφι επειδή αυτή- καταλάβατε. Αφήνει λοιπόν τον νεαρό στα κρύα του λουτρού
και για να μην την ακολουθήσει, του αφήνει γράμμα που λέει ότι ξαναγυρνάει στο
Παρίσι για να συνεχίσει την προηγούμενη ζωή της. Αυτός παθαίνει σοκ.
3η πράξη: Στο Παρίσι,
μια άλλη σαν τη Βιολέττα, η Φλώρα, κάνει πάρτυ.
Έχουν καλέσει Τσιγγάνους, χαρτορίχτρες και φυσικά όλη την υψηλή κοινωνία
της ακολασίας, ένας χαμός γίνεται. Η Βιολέτα εμφανίζεται συνοδευμένη από έναν
Βαρώνο, στα κακά της τα χάλια ψυχολογικά (πρόλαβε και τον αγάπησε βλέπετε τον
Αλφρέντο). Εκεί που παίζουν χαρτιά οι
άντρες, να'σου και ο πιτσιρικάς, ορκισμένος να ξαναφέρει τη Βιολέτα κοντά του. Τη βλέπει με τον Βαρώνο, αυτή του λέει
ψέμματα ότι την αγαπάει, αυτός γίνεται έξαλλος και με τα λεφτά που κέρδισε στα
χαρτιά, την ξεφτυλίζει μπροστά σ'όλους τους καλεσμένους, πετώντας της τα
χρήματα και λέγοντας: “Σου επιστρέφω τα λεφτά που ξόδεψες όσο ήμασταν στο
εξοχικό”. Η Βιολέτα καταρρέει και τον Αλφρέντο
τον πετάν έξω από το πάρτυ, με τον πατέρα του (ναι, αυτόν τον άτιμο που τους τα
χάλασε στην προηγούμενη πράξη) να του λέει: “Δε φέρονται έτσι σε μια γυναίκα,
δεν είσαι γιος μου!” (υποκριτής).
4η πράξη: Η Βιολέτα
δεν έχει πια λεφτά, είναι δε στα τελευταία της.
Έχει μείνει ολομόναχη με μια βοηθό.
Λαμβάνει ένα γράμμα από τον πατέρα του Αλφρέντο που της λέει ότι έχει
πει πια την αλήθεια στον Αλφρέντο και ότι θα έρθουν να την επισκεφτούν (γιατί,
μόλις έμαθε ότι πεθαίνει, σου λέει, ας πάω να μην με καταραστεί κιόλας). Πηγαίνουν λοιπόν, η Βιολέττα χαίρεται, αλλά
είναι αργά, πεθαίνει στα χέρια του Αλφρέντο και τέλος.
Αν ποτέ δείτε αυτή
την όπερα και δεν κλάψετε, εμένα να μην με λεν Κασσάνδρα! Είδατε λοιπόν γιατί λέω “σαπουνόπερα”; Διαβάσατε το σενάριο; Τύφλα να'χουν τα τουρκικά σήριαλ (μην κάνετε
ότι δεν καταλαβαίνετε!) γιατί τέτοια σενάρια, τα ζηλεύουν όλοι. Αυτά για τα σενάρια. Τώρα γιατί η όπερα έγινε ελιτίστικο είδος,
εγώ ποτέ δε θα το καταλάβω. Ξεκίνησε από ταπεινούς καλλιτέχνες, σε ταπεινά μέρη,
εξελίχθηκε και μπήκε στα μεγάλα θέατρα σαν λαϊκό είδος και πηγαίναν όλοι, μα
όλοι! Κάποτε η όπερα, ήταν το σίριαλ που
βλέπουμε τώρα στην τηλεόραση!
Τέλος πάντων,
ξέφυγα λίγο, αλλά είναι η πρώτη στήλη, είναι φυσιολογικό. Θέλω να τα πω όλα!
Είμαι λοιπόν εκπρόσωπος του είδους μου, από το 2001 σχεδόν
και ως σήμερα και τι δεν έχω κάνει. Μέχρι και με τον έναν από τους τρεις
τενόρους (τον Πλάθιντο Ντομίγκο) συνεργάστηκα, με είδε στην τηλεόραση όλη η
υφήλιος, για να μην τα πολυλογώ, το επάγγελμα το κατέχω και με το
παραπάνω. Ένα πράγμα δεν μπορώ να χωνέψω
όμως: όλους αυτούς τους ανόητους που διαχειρίζονται τον υπέροχο αυτό χώρο και
κατάντησαν την όπερα να είναι μια άγνωστη, ελιτίστικη και βαρετή τέχνη. Η όπερα στην πραγματικότητα, είναι όπως το
ποδόσφαιρο: μεγάλα συναισθήματα, για όλους.
Το στοίχημα το δικό
μου είναι ακριβώς αυτό: μεγάλα συναισθήματα, για όλους. Σε τιμές που να μπορούν όλοι να πληρώσουν και
όχι κάτι 100 ευρώ που μου ζητάν στα Μέγαρα και κουραφέξαλα για να καλύπτουν τις
ασύστολες σπατάλες τους οι άσχετοι διοργανωτές- μην αρχίσω τώρα, έχουμε μήνες
μπροστά μας για “κράξιμο”. Μεγάλα
συναισθήματα, για όλους. Αυτό είναι το
μάντρα μου, εδώ και χρόνια.
Από το 2013
μαζεύτηκα ξανά στην Ελλάδα και με τον Φίλιππο Μοδινό μαζί, στήσαμε με έδρα τη
Θεσσαλονίκη μια ομάδα νέων καλλιτεχνών.
Ανεβάζουμε όπερες, μεταφρασμένες συνήθως στα ελληνικά (να καταλαβαίνουμε
όλοι τι λέμε και να μας καταλαβαίνουν όλοι) και με budget κάτω του μηδέν
συνήθως (δεν μας καταδέχονται ακόμη οι μεγάλοι φορείς βλέπετε). Το αποτέλεσμα; Επιτυχία.
Το κοινό αυξάνεται, νέοι καλλιτέχνες έρχονται στην ομάδα και βρίσκουν
δουλειά και ελπίδα για το μέλλον και κυρίως, λίγα και στο χέρι. Τι να τα κάνουμε πια τα μεγαλεπίβολα ποσά που
υπόσχονται οι κρατικοδίαιτοι φορείς, όταν έτσι κι αλλιώς είναι κάτω της αξίας
μας και το κυριότερο, ζήτημα αν τα πάρεις ποτέ.
Σας ακούγονται
γνώριμα όλα αυτά; Μοιάζουν με άλλες
ιστορίες που ακούτε καθημερινά; Είναι γιατί η τέχνη πάντα αντικατοπτρίζει σε
μικρογραφία την ζωή...
Γιατί όπερα λοιπόν,
στην Ελλάδα της κρίσης; Γιατί τα μεγάλα
συναισθήματα και η ψυχική ανάταση που δίνει η όπερα, αυτή η μεγάλη τέχνη, η
βασίλισσα των τεχνών, είναι το μόνο που μας απομένει και που δεν μπορεί να μας
το πάρει κανείς. Και γιατί είναι
εξαιρετικά δύσκολο και λίγοι το μπορούν.
Εμείς το μπορούμε και το κάνουμε και πραγματικά, ζω με την χαρά της
επόμενης παράστασης.
Το μυστικό της
επιτυχίας; Να κάνεις αυτό που δεν μπορεί
κανείς άλλος: όπερα για όλους, με επίπεδο λίγων.
Το όραμά μου για τα
Σέρβια το ξέρουν λίγοι, αλλά ελπίζω σύντομα να το μάθουν όλο και
περισσότεροι. Από το καλοκαίρι του 2013
θεσπίσαμε το Φεστιβάλ Τεχνών “Θεοδώρεια”.
Το όνομα το έδωσα στην μνήμη του αγαπημένου μου παππού, Θεόδωρου Ματάνα
και προς τιμήν της Αγίας Θεοδώρας της Άρτας εκ Σερβίων. Είναι ένα φεστιβάλ που κινείται γύρω από την
κλασική μουσική και κυρίως την όπερα. Οι
φορείς πέρισυ μας στήριξαν, όσο μπορούσαν, με πρακτικά ζητήματα κυρίως (δεν
είχαμε επιχορήγηση, το τονίζω). Φέτος, πολύ πιο ταπεινά, με λιγότερες
εκδηλώσεις (κυρίως λόγω μεγάλης κούρασής μας από όλη την χρονιά) θα κάνουμε το
2ο φεστιβάλ και του χρόνου... ελπίζω να απογειωθούμε!
Θα ήθελα
στ' αλήθεια, τα Σέρβια να γίνουν σύντομα πόλος έλξης για σπουδαίους
καλλιτέχνες. Οραματίζομαι να έρχονται
από παντού άνθρωποι της τέχνης και λάτρεις της τέχνης και κοντά στην παγκόσμια
αυτή τέχνη μας, να γνωρίζουν και να αγαπούν τον τόπο μας σαν δικό τους, επειδή
θα φιλοξενεί αυτό που αγαπάνε.
Οραματίζομαι όπερα στα Βυζαντινά Κάστρα, όπερα στη λίμνη, στην πλατεία,
στο θέατρο... για όλους. Να ακούγεται η
υπέροχη μουσική παντού... για όλους!
Το ξέρω ότι σας
φαίνεται εξωπραγματικό, αλλά δεν είναι.
Στο εξωτερικό, μέρη άγνωστα, χωρίς ιστορία και ομορφιά, κατάφεραν να
έχουν φεστιβάλ όπερας που έδωσαν ανάπτυξη (πολιτιστική, οικονομική και
τουριστική). Γιατί όχι κι εμείς; Τα Σέρβια με την ιστορία τους και την ομορφιά
τους, το αξίζουν και με το παραπάνω.
Χάρηκα που σας
γνώρισα. Θα είμαστε μαζί για αρκετό
καιρό ελπίζω. Σύντομα κοντά σας, με
συνεντεύξεις από Έλληνες καλλιτέχνες του είδους που διαπρέπουν σε όλο τον
κόσμο.
Κασσάνδρα
