Τρίτη 10 Ιουνίου 2014

Μουντιάλ Βραζιλίας. Αλεσάντρο Αραγκό - Κάρλο Μαριγκέλα, σημειώσατε Χ - γράφει ο Γιώργος Σιάμινος

Σε λίγες μέρες όλος ο (ανδρικός) πλανήτης θα συντονίσει τα ρολόγια του σε ώρα Βραζιλίας. Ραντεβού θα αναβληθούν, δουλειές που υποτίθεται δεν παίρνουν άλλη αναβολή  θα ακυρωθούν, υποσχέσεις δεν θα τηρηθούν απλά και μόνο γιατί «έχει μπάλα σήμερα». Αυτή η φράση έχει μαγικές ιδιότητες. Κάνει τον απέναντι να κουνάει το κεφάλι του με κατανόηση και σε απαλλάσσει από την υποχρέωση να σκαρφιστείς κάποια ανόητη δικαιολογία. Είναι ακόμη ισχυρότερη και από το  «έχω πυρετό σήμερα, δεν πάω σχολείο», που έλεγες μικρός και έκανες τους μεγάλους να σε κοιτούν καχύποπτα ( μετά την 5ή- 6η φορά σε ένα τρίμηνο). 
Από τις 12 Ιουνίου μέχρι τις 13 Ιουλίου ο γυναικείος πληθυσμός της γής αφελώς θα αναρωτιέται, πως είναι δυνατόν κάθε μέρα 22 μαντράχαλοι που κλοτσούν μια μπάλα να καθηλώνουν τους άντρες/γκόμενους/αδερφούς/γιους/φίλους (καλά εδώ γελάμε για τις... φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων) για μισή μέρα μπροστά από την τηλεόραση (αν αναρωτιέσαι ποια η αξία της tv στην εποχή του internet; Tο ποδόσφαιρο και μόνο είναι η απάντηση), ενώ την άλλη μισή να συζητούν και να μαλώνουν για αυτό το θέαμα. 

Μουντιάλ της Βραζιλίας λοιπόν και καλό καλοκαίρι σε όλους μας. Δεν είμαι σίγουρος αν είχε δίκαιο ο Κάρολος όταν έγραφε πως  «η θρησκεία είναι το όπιο των λαών», πάντως είμαι βέβαιος πως  «η μπάλα είναι το όπιο των ανδρών». Τέλος, επειδή το ποδόσφαιρο είναι η Θρησκεία με τους περισσότερους πιστούς στον πλανήτη έχει και αυτή κάποιες απαράβατες ιερές «εντολές». Μερικές από τις οποίες είναι οι επόμενες. Ου ακουμπήσεις το τηλεκοντρόλ για να αλλάξεις κανάλι. Ου γεννήσεις/παντρευτείς/ βαφτίσεις/...αποδημήσεις κατά την διάρκεια του Μουντιάλ(γιατί τις ευχές θα τις ακούσεις μόνο από το τηλέφωνο). Ου περάσεις μπροστά ή σταθείς ( τώρα βρήκες να ξεσκονίσεις την οθόνη;από την tv κατά την διάρκεια των αγώνων. Ου ρωτήσεις τι είναι το οφσάιντ( η συγκεκριμένη εντολή είναι σε σοβαρότητα αντίστοιχη του ου φονεύσεις).

Αρχίζει η μπάλα. Πάρτε παραμάσχαλα τα album της Panini, κατεβάστε το playstation από το πατάρι και ξεθάψτε το pro,πενθήστε για  χιλιοστή διακοσιοστή πεντηκοστή τρίτη φορά με το χαμένο πέναλτι του Ρομπέρτο Μπάτζο, πανηγυρίστε για εκατομυριοστη φόρα το γκολ του Μαραντόνα που περνά σαν σταματημένους τους ποδοσφαιριστές της Αγγλίας.

Η Βραζιλία πήρε το όνομα της από το brazilwood δέντρο που εντόπισαν οι πρώτοι άποικοι. Η φαντασία των περισσοτέρων όταν ακούν για αυτή την εξωτική χώρα της Νότιας Αμερικής πηγαίνει στους φοίνικες, στις φυτείες Κακάο, στο ρούμι, στην καϊπιρίνια, στη Σάμπα, στο Καρναβάλι του Ριο ντε τζανέιρο, στο άγαλμα του Χριστού-Λυτρωτή, ύψους 40 μέτρων, που δεσπόζει με τα χέρια ανοιχτά (σαν να κάνει αεροπλανάκι...) πάνω από την πόλη, στις λευκές αμμουδιές της Κόππα Καμπάνα, στην ξέφρενη διασκέδαση, στον έρωτα και φυσικά στον βασιλιά τον αθλημάτων, το ποδόσφαιρο. Ωστόσο εδώ γεννήθηκε και ο Χόρχε Αμάντο, ο οποίος υπήρξε όχι μόνο ο μεγαλύτερος λογοτέχνης της Βραζιλίας, αλλά περίπου από τα μέσα του 20ου αιώνα αναγνωρίστηκε διεθνώς, σαν ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της λατινοαμερικάνικης κουλτούρας. Απεβίωσε (6/8.2001), στα 89 του χρόνια αφήνοντας πίσω του ένα έργο που αποτελείται από 40 τίτλους (μεταφρασμένους σε 54 γλώσσες) και μια ζωή ιδανική για μυθιστόρημα! Εδώ γεννήθηκε και ένας από τους ηγέτες- διανοούμενους της βραζιλιάνικης Επανάστασης. ο Κάρλος Μαριγκέλα, γνωστός για το θρυλικό «Εγχειρίδιο του Αντάρτη Πόλεων». Αν και τη νύχτα της 4ης Νοέμβρη 1969 ογδόντα βαριά οπλισμένοι αστυνομικοί τον παγίδευσαν και τον σκότωσαν σ' ένα δρομάκι του Σάο Πάολο, πάω στοίχημα ( μιας και μιλάμε για ποδόσφαιρο) ότι είναι ακόμη κρυμμένος κάπου μέσα στις φαβέλες της Βραζιλίας. 
Ένα ρητό λέει πως «οι Άγγλοι ανακάλυψαν το ποδόσφαιρο, όμως οι Βραζιλιάνοι το τελειοποίησαν». Η Βραζιλιάνοι έχουν τέτοιο πάθος για την  «στρογγυλή θεά» που νομίζεις πως όταν γεννιούνται το δεύτερο πράγμα που μαθαίνουν να μεταχειρίζονται (μετά το μπιμπερό) είναι μια μπάλα ποδοσφαίρου!

Η εθνική ποδοσφαίρου της Βραζιλίας έχει κερδίσει 5 Παγκόσμια Κύπελλα, είναι η μόνη ομάδα που έχει συμμετάσχει σε όλες τις τελικές φάσεις των Μουντιάλ και η μόνη που έχει πανηγυρίσει παγκόσμιους τίτλους σε 4 ηπείρους (Ευρώπη 1958, Νότια Αμερική 1962, δυο στη Βόρεια Αμερική το 1970 και το 1994 και έναν στην Ασία το 2002). Πελέ, Γκαρίνστα, Ντίντι, Ρονάλντο, Ζίκο, Ριβελίνο, Σόκρατες, Ρομάριο, Ριβάλντο, Καφού, Ρομπέρτο Κάρλος, Ζαϊρζίνιο είναι μόνο μερικοί από τους γνωστότερους και καλύτερους ποδοσφαιριστές του κόσμου. 
Είτε στις αμμουδιές στα παράλια του Ατλαντικού, είτε στη ζούγκλα του Αμαζονίου στην ενδοχώρα, είτε στα στενά και κακόφημα δρομάκια στις περιοχές των φαβελών οι πιτσιρικάδες κυκλοφορούν κλωτσώντας μια μπάλα ή οτιδήποτε σφαιρικό, έχοντας σαν όνειρο να γίνουν κάποια μέρα ποδοσφαιριστές και αν μπορέσουν, να φορέσουν και τη φανέλα της «Canarinha».
Η παραπάνω εικόνα είναι αυτή που θα βλέπουμε όλο αυτό το διάστημα όσο τα φώτα των ΜΜΕ θα είναι στραμμένα στο Μουντιαλ. Ωστόσο υπάρχει και μια άλλη Βραζιλία πίσω από την εμπορική βιτρίνα που στήνει η κυβέρνηση της χώρας και η FIFA, που δεν θα την δούμε στους τηλεοπτικούς μας δέκτες, ούτε θα την ακούσουμε στις περιγραφές των speakers. 
Η αθλητική βιομηχανία δεν έχει κανένα συμφέρον να αποκαλύπτονται ειδήσεις σχετικά με το τι πραγματικά συμβαίνει στην Βραζιλία αυτή τη στιγμή. Πίσω από το αστραφτερό περιτύλιγμα του αθλητικού προϊόντος κρύβονται καλά οι κοινωνικές ανισότητες. Με τη βοήθεια του Google Maps, οι φαβέλες στις οποίες ζούν πάνω από το 6% των Βραζιλίανων θα εμφανίζονται ως «λόφοι»!

Η Βραζιλία ανήκει στην ομάδα των G-20 και των BRIC's, ενώ αποτελεί μία από τις ραγδαία αναπτυσσόμενες οικονομίες. Η 5η μεγαλύτερη σε έκταση και πληθυσμό χώρα στον κόσμο, 10η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο σε δυναμικό αγοράς και 9η σε αγοραστική δύναμη, έχει και μια αθέατη πλευρά. Η αθέατη πλευρά του φεγγαριού της Βραζιλίας είναι ότι το 31% του πληθυσμού, περίπου 55 εκατομμύρια άνθρωποι, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, δηλαδή με λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα. Το 12,8% του πληθυσμού, δηλαδή σχεδόν 18 εκατομμύρια άνθρωποι, είναι αναλφάβητοι. Στις φτωχές και υποβαθμισμένες ανατολικές περιοχές, 44,2 παιδιά στα 1000 πεθαίνουν πριν γίνουν ενός έτους. Έχει από τα υψηλότερα ποσοστά φόνων στον κόσμο. Η πρώτη αιτία θανάτου στις ηλικίες 15-24 στις υποβαθμισμένες αστικές περιοχές είναι ο φόνος. Μισθοί πείνας, εκατομμύρια εξαθλιωμένοι, εγκληματικότητα, βία, αποτελούν την καθημερινότητα για μεγάλο μέρος του λαού της Βραζιλίας. Ο κατώτατος βασικός μισθός διαμορφώνεται στα 510 ρεάλ, δηλαδή περίπου 172 ευρώ, την ώρα που τα εισιτήρια για το Μουντιάλ θα κοστίζουν το λιγότερο 50 ευρώ! 

Αυτές τις μέρες που όλοι εμείς θα βρισκόμαστε νοερά μέσα στο Μαρακανά, οι Βραζιλιάνοι θα βρίσκονται στα οδοφράγματα!
Διαδηλωτές από όλα τα στρώματα της Βραζιλιάνικης κοινωνίας κατεβαίνουν καθημερινά στον δρόμο και αντιμετωπίζουν τον αυταρχισμό του Βραζιλιάνοικου κράτους(Ήδη 150 χιλ. αστυνομικοί και στρατιωτικό προσωπικό είναι στους δρόμους, μαζί με 20 χιλ. στελέχη ιδιωτικών εταιρειών ασφάλειας). Πριν ακόμα ξεκινήσει το μουντιάλ, έχουμε μαζικές κρατικές δολοφονίες. Καθημερινά οι δυνάμεις ασφαλείας, με την υποστήριξη αρμάτων μάχης και ελικοπτέρων(!) εφορμούν στις φαβέλες και σκορπούν τρόμο και θάνατο. Στην Κοπακαμπάνα δολοφονήθηκαν τρία ανήλικα αγόρια.  Αίτημα των διαδηλωτών: Να δοθούν χρήματα για την παιδεία, την υγεία, τον πολιτισμό, αλλά και για τους φτωχούς και τους εργαζόμενους. Καθημερινά συναντιούνται στους δρόμους και στις διαδηλώσεις άστεγοι εργάτες, ιθαγενείς, αλλά και άνθρωποι που έχουν χάσει τα σπίτια τους προκειμένου να οικοδομηθούν στάδια στις συγκεκριμένες περιοχές.
Οι φωνές των διαδηλωτών καλύπτονται από τους πυροβολισμούς της διαβόητης «BOPE», της ειδικής αστυνομικής μονάδας, που ανέλαβε να καθαρίσει με κάθε κόστος τις φαβέλες.
«Για το Μουντιάλ έχουμε εκπαιδεύσει πάνω από 10.000 άνδρες για το πώς να ενεργούν κατά την διάρκεια ταραχών, και τώρα είμαστε σε θέση να αναλάβουμε δράση και στις 12 πόλεις όπου θα φιλοξενηθούν αθλητικές συναντήσεις ταυτόχρονα» δήλωσε με έπαρση ο συνταγματάρχης Αλεσάντρο Αραγκόν, επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας.
Ακόμη κι αν καταστρεφόταν η υπόλοιπη γη, η Βραζιλία θα μπορούσε να συνεχίζει να υπάρχει, αφού οι άφθονες πρώτες ύλες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα βιοκαύσιμα, το πετρέλαιο και η αιθανόλη την καθιστούν οικονομικά αυτάρκη. Παρόλα αυτά η κυβέρνηση της δεν έχει καταφέρει να προσφέρει επαρκώς στους κατοίκους της βασικές κοινωνικές υπηρεσίες ή έργα υποδομών. Οι υπέρογκες δαπάνες για το Μουντιάλ έχουν προκαλέσει πλήθος σφοδρών αντιδράσεων. Μάλιστα, σύμφωνα με δικαστικές έρευνες, η διάθεση των κονδυλίων στους εργολάβους ήταν αδιαφανής. Το στάδιο της Μπραζίλια, για παράδειγμα, θα κοστίσει 849 εκατομμύρια δολάρια – τρεις φορές περισσότερο από τον αρχικό προϋπολογισμό ( οποιαδήποτε ομοιότητα με χώρα της Μεσογείου, διοργανώτρια ολυμπιακών αγώνων είναι τελείως συμπτωματική). 
ο Ρομάριο, μίλησε για τα όσα συμβαίνουν στη χώρα του «Κάποιοι θα πλουτίσουν με το δικό μας Παγκόσμιο Κύπελλο και όλα θα είναι καλά. Έχουμε ξοδέψει ένα παράλογο ποσό για το Μουντιάλ και δίνουμε όλο και περισσότερα χρήματα. Η Βραζιλία έχει πολλές ανάγκες και σίγουρα η πρώτη δεν είναι το ποδόσφαιρο. Πράγματι Θα πρέπει να υποστηρίξουμε την ομάδα μας μέσα στο γήπεδο, αλλά έξω από αυτό έχουμε ήδη χάσει...»
Μέχρι αυτό το λεπτό της αναμέτρησης οι διαδηλωτές δείχνουν να αντέχουν στην σφοδρή επίθεση των αστυνομικών. Η μάχη ανάμεσα στην Κυβέρνηση και τους πολίτες είναι αμφίρροπη. Ο αγώνας ανάμεσα στον συνταγματάρχη Αλεσάντρο Αραγκό και τον  Κάρλο Μαριγκέλα είναι ισόπαλος 0-0. Επιστροφή για διαφημίσεις και επανερχόμαστε... 

Ο Γιώργος Σιάμινος γεννήθηκε στα Σέρβια Κοζάνης (30/7/1984). Τελείωσε τις προπτυχιακές ( Ιστορικός-φιλόλογος) και μεταπτυχιακές σπουδές (Ιστορική Δημογραφία) στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο (Κέρκυρα). Μεταξύ άλλων υπήρξε μέλος της συντακτικής ομάδας φοιτητικού περιοδικού και υπεύθυνος φοιτητικής κινηματογραφικής λέσχης.